Müslümanlar için namaz sadece ibadetten ibaret değildir; manevi bir alışkanlıktır ve günlük olarak edinilmesi gereken güzel bir alışkanlıktır. Sabah uyandığınızda Allah’ın adını anarak, gün boyunca O’nu hatırlayarak ve gece yatmadan önce Allah’tan koruma dileyerek kalbinizde huzur kurar ve kul olma bilginizi pekiştirirsiniz.
Kur’an-ı Kerim, Allah’a dua etmeniz gerektiğini ve O’nun (Allah’ın) size cevap vereceğini söyler. Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v.) de ümmetine günlük namaz düzenini takip etmelerini söylemiş ve ümmetine sabah ve akşam okunacak özel dualar vermiştir.
Bu makale, gün içinde okunabilecek kısa ama çok mübarek duaları, anlamlarını ve ne zaman okunacaklarını açıklamaktadır.
Besmele (Bismillahirrahmanirrahim)
Dua:
Bismillahirrahmanirrahim
Anlamı:
“Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla.”
Besmele neden okunur?
Besmele (Allah’ın Adıyla), İslam’ın en sık okunan duasıdır. Müslümanlar “Rahman ve Rahim olan Allah’ın Adıyla” duasını okuduklarında, Allah’ın bereketini dilerler. Bir Müslüman herhangi bir şeyi (örneğin yemek yemek, seyahat etmek vb.) Allah’ın bereketini arama niyetiyle yaptığında, amellerinde büyük bir bereket olur. Besmele ayrıca, kendi çabalarımızla hiçbir şey yapamayacağımızı ve yaptığımız her şeyde Allah’a güvenmemiz gerektiğini hatırlatır. Bu nedenle, Müslümanların gün boyunca mümkün olduğunca çok Besmele okumaları teşvik edilir.
İstiğfar Duası
Dua:
Estağfirullahe’l-azîm ve etûbü ileyh.
Anlamı:
“Büyük olan Allah’tan bağışlanma diliyor ve O’na tövbe ediyorum.”
İstiğfar neden önemlidir?
Biz insanlar hata yaparız, bu nedenle Allah’tan af dilemek, bir Müslümanın günlük rutinlerinden biridir. Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v.) hiçbir günah işlemediği halde günde birçok kez af dilediğini söylemiştir. Af dilemek şunlara yol açar:
- Huzurlu bir zihin,
- Günahların temizlenmesi,
- Allah’ın lütfuna nail olmak,
- Daha güçlü bir ruh geliştirmek.
Gün içinde mümkün olduğunca sık af dilemek çok iyi bir alışkanlıktır.
Salavat-ı Şerife
Dua:
Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed.
Anlamı:
“Allah’ım! Hz. Muhammed’e ve onun ailesine rahmet eyle.”
Salavat getirmenin fazileti
Kur’an’da geçen ibadet şekillerinden biri de Peygamber Muhammed’e (ﷺ) salavat getirmektir ve bunu yapmak, Allah’ın Elçisine duyulan sevgi ve saygıyı yansıtır. Genellikle namazdan sonra veya namazın bitiminden sonra herhangi bir zamanda salavat getirmek kabul edilebilir olsa da, çoğu âlim Müslümanların cuma günü de, namazdan önce veya sonra ya da günün herhangi bir saatinde salavat getirmelerini tavsiye eder. Birçok âlime göre, salavat getirmek, Allah’tan duaların kabulünü dilemek için yapılabilecek en iyi amellerden biridir.
Ayetü’l-Kürsî
Ayetü’l-Kürsi, Kuran-ı Kerim’deki Bakara Suresi’nin 255. ayetidir ve Müslümanlar için büyük bir fazilete sahiptir. Bu ayeti her gün okumanızın iki önemli sebebi vardır. İslam alimleri, Ayetü’l-Kürsi’nin günlük olarak okunmasının gündüz ve gece saatlerinde manevi olarak kendinizi korumanıza yardımcı olacağı konusunda hemfikirdir. Ayrıca, namazınızı bitirdikten hemen sonra bu ayeti okumanız önerilir. Ayet, Allah’ın sonsuz bilgi ve gücünden bahseder. Bu ayeti okuyan kişi, Allah ile olan bağını (güvenini/teslimiyetini) güçlendirir.
İhlâs, Felak ve Nâs Sureleri
Bunlar, günlük olarak okunması şiddetle tavsiye edilen üç suredir. Peki neden birlikte okunurlar? İhlas Suresi’nde Allah’ın birliği anlatılır ve diğer iki sure (Nas ve Felak) her türlü kötülükten korunmayı konu edinir. Bu nedenle, üç sure genellikle sabah ve akşam olmak üzere üçer defa okunur ve genellikle manevi korunma amacıyla okunur.
Hasbiyallâhu Lâ İlâhe İllâ Hüve
Dua:
Hasbiyallâhu lâ ilâhe illâ hüve, aleyhi tevekkeltü ve hüve Rabbü’l-arşi’l-azîm.
Anlamı:
“Allah bana yeter. O’ndan başka ilah yoktur. Ben O’na tevekkül ettim. O, büyük Arş’ın Rabbidir.”
Bu dua hangi durumlarda okunur?
İnsan zaman zaman korku, kaygı ve belirsizlik yaşayabilir. Bu dua, Allah’a tam teslimiyetin ve tevekkülün en güzel ifadelerinden biridir. Özellikle sıkıntılı zamanlarda okunması tavsiye edilir.
Lâ Havle ve Lâ Kuvvete İllâ Billâh
Anlamı:
“Güç ve kuvvet ancak Allah’ın yardımıyladır.”
Günlük hayattaki önemi
Zikir (dua veya yakarış), nihai güç kaynağının Allah olduğunu kabul etmeyi temsil eder. Bu nedenle, zor zamanlarda, önemli bir karar verirken veya manevi yardım ararken sık sık okunabilir.
Günlük Tesbihat
Namazlardan sonra yapılan tesbihat, günlük zikrin önemli bir parçasıdır.
Genellikle şu şekilde okunur:
33 defa Sübhanallah
33 defa Elhamdülillah
34 defa Allahu Ekber
Bu tesbihat sayesinde kul hem Allah’ı tesbih eder, hem nimetlerine şükreder hem de O’nun büyüklüğünü zikretmiş olur.
Her gün ettiğimiz duaların uzun ve hatırlaması zor olması gerekmez. Daha kısa, ancak anlamlı ve sık sık söylenen dualar, kişinin hayatının manevi yönünü büyük ölçüde değiştirebilir. Önemli olan duaların sözlü olarak ifade edilmesi değil, Tanrı’ya hakikat ve inançla yaklaşmak, söylenen duaların anlamı üzerinde meditasyon yapmaktır. Bu harika alışkanlığı, günün başlangıcından önce veya günün sonunda on dakika ayırarak hayatınıza dahil edebilirsiniz. Her gün dua eden veya Tanrısıyla iletişim kuran kişi, Tanrısının varlığını kalbinde hissedecek, bu nedenle huzur bulacak ve günlük yaşamının zorluklarının üstesinden gelme gücüne sahip olacaktır.